Fiscaliteit
Vereenvoudigde boekhouding
Door de redactie van Finances IndépendantsBijgewerkt op 3 min leestijdOok genoemd: Enkelvoudige boekhouding, Drie dagboeken, Financieel dagboek, Aankoopdagboek, Verkoopdagboek, Comptabilité simplifiée
Dit artikel samenvatten met
Inhoud
Wat is een vereenvoudigde boekhouding?
Het is een enkelvoudige boekhouding: elke verrichting wordt één keer ingeschreven, in een van de drie dagboeken die het Wetboek van economisch recht voorschrijft. Ze volstaat om te volgen wat de onderneming binnenkrijgt en uitgeeft, de btw-aangifte voor te bereiden en de winst of baten te bepalen die in de personenbelasting worden aangegeven.
Vereenvoudigd betekent niet vrijblijvend. Verrichtingen worden zonder uitstel, getrouw, volledig en in chronologische volgorde ingeschreven, en elke inschrijving steunt op een bewijsstuk: factuur, rekeninguittreksel, kasticket.
Wie mag een vereenvoudigde boekhouding voeren?
De zelfstandige in eenmanszaak, ook wie een vrij beroep uitoefent, net als de maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap, op één voorwaarde: de omzet exclusief btw van het laatst afgesloten boekjaar mag niet hoger zijn dan € 500.000, of € 620.000 voor de kleinhandel in motorbrandstof.
Als omzet gelden de niet-uitzonderlijke ontvangsten, exclusief btw: de eenmalige verkoop van een machine telt niet mee. De BV, de NV en de coöperatieve vennootschap zijn uitgesloten, ongeacht hun omzet. Het is een mogelijkheid, geen plicht: een kleine zelfstandige mag ook een dubbele boekhouding voeren.
Welke dagboeken moet u bijhouden?
Minstens drie dagboeken, aangevuld met een inventaris. Het financieel dagboek volgt kas en bankrekeningen, met het voorwerp van elke beweging en het dagelijkse kassaldo. Het aankoopdagboek bevat aankopen en invoer, het verkoopdagboek verkopen, uitvoer en diensten.
De inventaris wordt niet vereenvoudigd: hij somt elk jaar alle bezittingen, schulden en verplichtingen van de onderneming op. Duurzame goederen die u afschrijft staan erin met hun resterende waarde.
- Financieel dagboek: kas en bank, voorwerp van elke beweging, dagelijks kassaldo.
- Aankoopdagboek: aankopen, invoer, kosten gefactureerd door leveranciers.
- Verkoopdagboek: verkopen, uitvoer en verleende diensten.
- Volledige jaarlijkse inventaris: bezittingen, schulden en verplichtingen.
Wat gebeurt er als de drempel overschreden wordt?
De drempel wordt elk jaar getoetst, bij de afsluiting van het laatste boekjaar. Zolang hij op die datum niet overschreden is, mag de onderneming de vereenvoudigde boekhouding behouden voor het volgende boekjaar. Is hij wel overschreden, dan schakelt ze over op een dubbele boekhouding en stelt ze een jaarrekening op volgens het schema dat bij haar omvang past.
De overstap naar een vennootschap heeft hetzelfde gevolg, los van de omzet: de BV voert vanaf haar eerste boekjaar een dubbele boekhouding en legt haar jaarrekening neer bij de Nationale Bank. De dagboeken van de eenmanszaak blijven van de eenmanszaak; ze worden niet die van de vennootschap.
Hoe lang bewaart u uw stukken?
De FOD Financiën vraagt boekhoudkundige documenten en elk stuk waarmee de belastbare inkomsten kunnen worden vastgesteld 10 jaar, of 10 boekjaren, te bewaren na het belastbaar tijdperk waarop ze betrekking hebben. Met diezelfde stukken verantwoordt u ook uw beroepskosten bij een controle.
Voor de btw geldt dezelfde termijn van 10 jaar voor facturen en dagboeken, maar met een ander vertrekpunt: voor een dagboek vanaf 1 januari na de afsluiting ervan, voor een factuur vanaf 1 januari na de uitreikingsdatum.
Niet te verwarren met
De begrippen die op Vereenvoudigde boekhouding lijken en wat ze ervan onderscheidt.
- Vereenvoudigde boekhouding en de dubbele boekhouding
- In een dubbele boekhouding raakt elke verrichting minstens twee rekeningen van het rekeningenstelsel, één in debet en één in credit, en het geheel mondt uit in een balans en een resultatenrekening. De vereenvoudigde boekhouding schrijft elke verrichting één keer in, in een van de drie dagboeken.
- Vereenvoudigde boekhouding en de neerlegging van de jaarrekening
- De neerlegging bij de Nationale Bank geldt voor vennootschappen zoals de BV. De zelfstandige met een vereenvoudigde boekhouding legt niets neer: zijn dagboeken en inventaris dienen voor zijn belastingaangifte en blijven beschikbaar bij een controle.
Verder lezen
Vereenvoudigde boekhouding: veelgestelde vragen
De omzet exclusief btw van het laatst afgesloten boekjaar mag niet hoger zijn dan € 500.000, of € 620.000 voor een onderneming die hoofdzakelijk motorbrandstof in het klein verkoopt. Alleen de niet-uitzonderlijke ontvangsten tellen mee: een eenmalige verkoop van materiaal valt buiten de berekening.
Ja. Het Wetboek van economisch recht legt ook beoefenaars van vrije beroepen boekhoudkundige verplichtingen op. Zoals elke zelfstandige in eenmanszaak onder de drempel mag een arts, een advocaat of een architect een vereenvoudigde boekhouding voeren: drie dagboeken, zonder uitstel en chronologisch bijgehouden, en een volledige jaarlijkse inventaris.
Nee. De BV, de NV en de coöperatieve vennootschap voeren altijd een dubbele boekhouding, ook met een zeer lage omzet of zonder activiteit. Ze stellen een jaarrekening op, laten die goedkeuren door de algemene vergadering en leggen ze neer bij de Nationale Bank. De vereenvoudigde boekhouding blijft voorbehouden aan eenmanszaken en enkele personenvennootschappen.
Nee, de wet verplicht u een boekhouding te voeren, niet om die aan een professional toe te vertrouwen. Veel zelfstandigen houden hun drie dagboeken zelf bij en doen alleen voor de aangifte een beroep op een boekhouder. Informatie ter indicatie, ze vormt geen persoonlijk advies. Raadpleeg een erkende professional voor u een beslissing neemt.
10 jaar, volgens de FOD Financiën, voor boekhoudkundige documenten en stukken waarmee de belastbare inkomsten worden vastgesteld. Voor de btw loopt de termijn vanaf 1 januari na de afsluiting van het dagboek of na de uitreikingsdatum van de factuur. Diezelfde stukken verantwoorden ook de afgetrokken beroepskosten als de administratie erom vraagt.
Ja. De vereenvoudigde boekhouding is een mogelijkheid voor kleine ondernemingen, geen verplichting. Een zelfstandige in eenmanszaak kan de dubbele boekhouding verkiezen, bijvoorbeeld omdat hij een overstap naar een vennootschap voorbereidt of een volledige balans wil voor zijn bank. Hij draagt dan wel de werklast, die vaak zwaarder is.
Officiële bron
- Koninklijk besluit van 21 oktober 2018 tot uitvoering van de artikelen III.82 tot III.95 van het Wetboek van economisch recht (Justel), Koninklijk besluit tot uitvoering van de artikelen III.82 tot en met III.95 van het wetboek van Economisch recht. Raadplegen (nieuw tabblad)(Officiële bron, geraadpleegd op 2026-11-15)
- Wetboek van economisch recht, boek III, art. III.82 tot III.95 (Justel), Wetboek van economisch recht. Raadplegen (nieuw tabblad)(Officiële bron, geraadpleegd op 2026-11-15)
- FOD Financiën, Boekhouding en facturering, Boekhouding en facturering. Raadplegen (nieuw tabblad)(Officiële bron, geraadpleegd op 2026-11-15)